دمكراسي سنتي و دمكراسي ديجيتال (5 - پایانی)

 

علاقه مندي:

 

 این مولفه در واقع انگیزه درونی افراد است كه باعث توجه آنان به مسايل جامعه می شود.تحقق دموکراسي، فرايندي از درون به بيرون است؛ از آگاهي روانشناختي به سوي شکل‌بندي سازمند جامعه. این علاقه تحت تاثیر دو انگیزه درونی شکل می گیرد:

1.     انگیزه مادی

2.     انگیزه معنوی

 

 

انگیزه مادی یعنی سهیم دانستن خود در ثروت مادی کشور ، احساس مالکیت نسبت به بیت المال و سرمایه های ملی ، داشتن آزادی مشارکت در فعالیتهای اقتصادی، و در صورتی ایجاد و تقویت می شود که به اموری چون توزیع عادلانه ثروت ، تخصص گرایی و شایسته سالاری ، استفاده بهینه از نیروی کار و مواد خام و در نهایت خصوصی سازی و اقتصاد آزاد با حفظ منافع ملی ، پرداخته شود.

انگیزه معنوی زمانی ایجاد و تقویت می شود که فرد خود را متعلق به عناصر فرهنگی جامعه و عناصر فرهنگی جامعه را متعلق به خود بداند. این عناصر فرهنگی از ابعاد گوناگونی قابل بررسی است :

·        دین ومذهب

·        زبان

·        آداب و سنتهای اجتماعی

·        موقعیت قومی و نژادی

·        و در نهایت خود را جزیی از تاروپود فرهنگ تاریخی کشور بداند.

ایجاد علاقه در پیوند با آزادی بیان و دسترسی به اطلاعات بوده و به دخالت و درگیری یک شهروند نسبت به مسایل جامعه منجر خواهد شد.

مارتی روسیان قدرت‌هاي محرک فرايندي در يک جامعه دموکراتيک را به دو قطب تقسيم مي‌کند:

الف – آگاهی عمومی (قطب درونی)

ب – نهادهای دمکراتیک (قطب بیرونی)

همين حرکت از قطب درون (آگاهي عموم) به سمت قطب بيرون (نهادهاي دموکراتيک) است که به تغييرات کلي در نهادهاي قدرت خواهد انجاميد.
تمامي شکل‌بندي‌هاي پيشين اجتماعي دو شق محتمل تغيير در قدرت را مفروض مي‌داشته‌اند: «تصاحب قدرت» و يا «انتقال قدرت» (بر اساس موروثي بودن و يا شکل‌هاي ديگري که آداب و سنن موجود مقرر مي‌داشت). اما دموکراسي قدرت را وظيفه‌اي فرض مي‌کند که از سوي جامعه به شماري از اعضاي خود، که با ديگران در برابر قانون برابرند، تفويض شده است. به اين ترتيب جامعه عميقا مسؤول قدرتي است که خود انتخاب کرده است. انتخابي و چرخشي بودن تمام لايه‌هاي قدرت بيش از هر چيز حاکي از نبود هرگونه اقتداري در پس قدرت است؛ مگر اقتداري که در خلال زندگي اجتماعي خلق مي‌شود... در چنين حالتي، فقدان احساس مسؤوليت عميق [از سوي شهروندان] ممکن است به آنارشيسم و يا شکل‌هاي پنهان توتاليتاريسم بينجامد.

دمكراسي سنتي و دمكراسي ديجيتال (4)

حقوق اطلاعات

 

ناگفته پیداست که برای اینکه اطلاعات در فرایند دمکراسی نقش کاربردی داشته باشد نیاز مند وجود عامل آزادی است. بر اطلاعات حقوقی مترتب است که در صورت رعایت این حقوق آزادی اطلاعات نقش کاربردی خود را در فرایند دمکاتیزه کردن جامعه ایفا می کند . در زیر تقسیم بندی حقوق اطلاعات اشاره می شود:

 

 

1)                      حق آزادی عقیده

      این حق طبق منشور حقوق بشر به عنوان یک حق استاندارد غیرقابل نقض معرفی شده که یکی از حقوق اساسی بشر است و به معنی حق آزادی بیان بدون دخالت گروههای عمومی و خصوصی معرفی می شود.

 

2)                      حق دریافت اطلاعات

       مردم حق دریافت اطلاعات و اندیشه های گوناگون را دارند. و بطور ضمنی بیانگر دریافت اطلاعات درست و مورد علاقه اشخاص می باشد. این حق معمولا به عنوان یک نوع آزادی شناخته می شود و نه به عنوان یک حق مسلم برای نشر اطلاعات و اندیشه ها

 

3)                      حق جستجوی اطلاعات

       اين استاندارد مبتني بر حق دسترسي به اطلاعات مورد علاقه عموم است (كه بايد منابع دولتي يا خصوصي آن را تامين نمايند). در بسياري از كشورهاي غربي حق دسترسي به اطلاعات از طريق تصويب قوانين مربوط به آزادي اطلاعات، حمايت مي شود.

زماني بايد حق دسترسي به اطلاعات را بپذيريم كه شخص (ارائه دهنده) خود مايل به ارائه اطلاعات باشد ولي در فرآيند اجراي اين حق قانوني با مانع روبروست.

دمكراسي سنتي و دمكراسي ديجيتال (3)

 

آزادي اطلاعات و مفهوم شهروندي

 

همچنان كه مي دانيم يكي از موضوعات اصلي در گفتمان دموكراسي مشاركتي تحقق مفهوم شهروندي است. بر پايه اين مباحث آنچه به مفهوم شهروندي تحقق مي‌بخشد، برخورداري افراد جامعه از حقوق مدني، سياسي و اجتماعي و فرهنگي است. گستره حقوق فرهنگي نيز حق تجربه كردن، حق مشاركت،‌ حق آگاهي و حق اطلاعات را شامل مي‌شود. در پرتو همين رويكرد است كه دموكراسي معنايي فراتر از برگزاري صرف انتخابات و برخورداري از حق رأي دادن يافته، فراهم آوردن امكانات لازم براي مشاركت هر چه بيشتر شهروندان را در تصميم‌‌گيري‌هايي كه بر سرنوشت‌شان تأثير مي‌گذارد شامل مي‌شود. به بيان دقيق‌تر جامعه مدرن بر پايه رضايت شهروندان آگاه و مشاركت آگاهانه آنان در فرايندهاي سياسي بنا شده است. در اين ميان حق دسترسي به اطلاعات، به شهروندان امكان مي‌دهد كه از آنچه در درون حكومت مي‌گذرد مطلع شوند و بر بنيان اين آگاهي به حسابرسي كنش‌ها و يا بي‌كنشي سياستگذاران جامعه بپردازند و براي اداره جامعه تصميم‌هاي درست‌تري اتخاذ كنند.
از دید رابطه بین مردم و قدرت سياسي نيز توجه به مفهوم آزادي اطلاعات و حق دسترسي حائز اهميت ويژه است. ميان قدرت و اطلاعات، ارتباطي مستقيم و مستحكم وجود دارد. لازمه تحقق يك حكومت باز، كاستن از دامنه قدرت دولت در برابر شهروندان است. در عين حال اعمال قدرت از سوي مردم و كاستن از خودرأيي حكومت تنها در شرايطي ميسر است كه مردم از آنچه حكومت بدان مشغول است آگاه باشند. از همين رو حق دسترسي به اطلاعات،‌ هم ساز و كاري لازم براي اعمال قدرت آگاهانه شهروندان در جهت تحقق حقوق خود و هم تضميني براي درستكاري حكومت، رفتار مبتني بر قانون و اعمال مشروع قدرت عمومي از سوي آن است.

در ميان بنيان‌هاي دموكراسي، «آزادي اطلاعات» و مؤلفه اصلي آن «حق دسترسي به اطلاعات»،‌ در معناي «توانايي شهروندان در دسترسي به اطلاعاتي كه در اختيار حكومت است»، در سال‌هاي اخير توجه ويژه‌اي را به خود جلب كرده‌ است؛ چندان كه از آزادي اطلاعات و حق دسترسي به‌عنوان «اكسيژن دموكراسي» تعبير مي‌شود. در حقيقت، اين آزادي و حق نه تنها ضامن تحقق دموكراسي، بلكه پيش‌نياز و شاخص آن به‌‌شمار مي‌رود.

از منظر ديگري نيز مي‌توان نقش قطعي دسترسي آزادانه شهروندان به اطلاعاتي که در اختيار دولت است را در تحقق سه رکن بنيادين جامعه دموکراتيک يعني «مشارکت فعالانه شهروندان در فرايندهاي اجتماعي»، «شفاف بودن کنش‌هاي حکومت» و استقرار ساز و کارهايي که «پاسخ‌پذيري حاکميت» را تضمين مي‌کنند، مورد توجه قرار داد.
حلقه ارتباط و اطلاعات مؤلفه‌هاي به هم مرتبط دسترسي به اطلاعات و ارتباطات را در چارچوب اين سه اصل بنيادين تبين مي‌کند.

الجزيره !!

                                                              

اين روزها شبکه خبري الجزيره بازهم سوژه روز شده است دفاتر اين شبکه در کشورعراق به علت اهانت به ايت الله سيستاني بسته شده و هوشيار زيباري هم در نامه اي به وزير امورخارجه عراق از اون خواسته که از اقدامات غيرقانوني شبکه الجزيره جلوگيري کنه در ايران هم رئيس مجلس اعلام کرد تا زماني که اين شبکه از مردم عراق عذرخواهي نکنه اجازه فعاليت توي مجلس رو نمي ده و ديروزهم هنگام افتتاح بيمارستان چشم پزشکي توسط اقاي هاشمي رفسنجاني از فعاليت خبرنگاران اين شبکه جلوگيري شد

اين اولين بار نيست که دفاتر اين شبکه خبري در کشوري بسته مي شود بلکه پيش از اين نيز اين اتفاق در چند کشور ديگر از جمله ايران اتفاق افتاده بود اصلا اين شبکه از ابتداي تولدش در سال 1996با حرف و حديثهاي زيادي همراه بوده است اولين موضوعي که هميشه مورد توجه سياستمدارها و رسانه اي ها مورد سوال بوده اينکه اين شبکه توسط چه کسي و با چه اهدافي راه اندازي شده است اگرچه بارها اعلام شده است که مالکيت و ميزباني اين شبکه را دولت قطر برعهده دارد اما در اين ميان گاهي خبرهاي جالبي هم به گوش مي رسد از جمله اين خبر

((منابع اگاه عراقي در اردن فاش کردند دختر ارشد صدام بيست درصد سهام شبکه خبري الجزيره را خريداري کرده است .رغد صدام التکريتي به تازگي قرارداد جديدي با شوراي اداره شبکه خبري الجزيره قطر امضا کرده که به موجب ان ميزان سهام خود در اين شبکه را از 15 درصد به 20 درصد کل سهام اين شبکه افزايش داده است .اطلاعات فاش شده در اين زمينه حاکي است که رغد از همان ابتدا ده درصد سهام الجزيره را داشته است زيرا رژيم صدام اين ميزان از سهام الجزيره را از اغاز فعاليت ان خريداري کرده بود .براساس اين اطلاعات پس از سرنگوني رژيم صدام ،‌سهام مذکور به رغد دختر صدام به عنوان نماينده خانواده رييس جمهوري سابق عراق تحويل داده شد .اين منابع افزودند رغد در 2005 پنج درصد ديگر از سهام الجزيره را خريداري کرده بود و اکنون اين ميزان به بيست درصد افزايش يافته است.))

اما عملکرد شبکه خبر الجزيره در سالهاي گذشته نيز با تامل بسيار همراه بوده است

شبکه الجزيره که در جنگ افغانستان به شهرت جهاني دست يافت همواره با پخش و بازتوليد گفتارهاي سران «القاعده» به ويژه بن لادن ، يك چهره وحشي و خشن از اسلام را به نمايش گذاشت كه نقطه اوج آن، پخش سر بريدن گروگان آمريكايي با شعار «الله‌اكبر» از اين تلويزيون بود.

«الجزيره» پس از 11 سپتامبر، در صدد بود مصاحبه‌هايي با افراد تحت تعقيب آمريكا انجام دهد و با پخش اخبار مخفي شدن تروريست‌هاي عرب در ايران، دنبال آن بود كه عمليات 11 سپتامبر و «القاعده» را به ايران بچسبانند.

اما چگونه است که فقط اين شبکه به بن لادن ،ايمن الظواهري و گروههاي تروريستي که هر روزه با صداي الله اکبر گروگان مي گيرند و با پرچم پشت سرشان خود را مسلمان معرفي مي کنند و دائم دم از جها در مقابل اشغالگران سر مي دهند و سر گروگانهاي خود را مي برند دسترسي دارد اما اسرائيليها و امريکاييها که مدعي اند قويترين سيستمهاي جاسوسي را دارند نمي توانند اين افراد را رديابي کنند

راستي ايا مي دانيد که تلويزيون «الجزيره»، تنها تلويزيون عربي است كه خبرنگار دائم در اسرائيل دارد و با سران رژيم صهيونيستي دائما مصاحبه مي‌كند.

 

 

 

 

 

 

 

دمكراسي سنتي و دمكراسي ديجيتال (2)

 

اهمیت دمکراسی

 

 

دموكراسي به مردم آگاه وابسته است و امروزه مردم براي به دست آوردن اخبار و اطلاعات درباره مسائل جامعه، كشور و جهان بيش از هميشه بايد به رسانه‌هاي عمومي اتكا كنند. به طور كلي ميزان كارايي يك دموكراسي به ميزان آزادي و مسئوليت‌پذيري رسانه‌هايش بستگي دارد.
مفهوم آزادي از حدود سال 1600 ميلادي كه گوتنبرگ چاپ را اختراع كرد و شيوه ابداعي او عمومي شد، مورد بحث بوده است. سيستم حروف متحرك گوتنبرگ توليد و انتشار مطالب چاپي را ممكن كرد. امروزه فناوري ارتباطات ديجيتال در حال به چالش كشيدن شيوه‌هاي سنتي انديشيدن، مرزبندي‌هاي فيزيكي ميان دولت-ملت‌ها و همچنين نهادهاي سياسي، اقتصادي و اجتماعي است. عصر ديجيتال –كه طليعه آن را تكنولوژي كامپيوتر و محيط وب نمايان كرده است- فرصت‌هاي بي‌شماري در اختيار اشخاص، گروه‌ها و سازمان‌ها مي‌گذارد تا نظرات خود را از طريق وبلاگ‌ها، چت‌روم‌ها، MySpace، YouTube و ديگر زمينه‌هاي ابتكاري و تعاملي، به صورت آزادانه بيان كنند. بنابراين امكان كنترل سيل اطلاعات در داخل و خارج مرزهاي جغرافيايي دولت‌-ملت‌ها به شكلي روزافزون براي دولت‌ها دشوار مي‌شود.
البته هيچ ملتي در جهان كاملاً آزاد نيست و آزادي كامل مطبوعات نيز در هيچ كشوري وجود ندارد. آزادي يك مفهوم نسبي است و اين نسبيت درباره آزادي مطبوعات هم صدق مي‌كند. هر گونه آزادي، چه آزادي بيان، چه آزادي مذهب و چه آزادي مطبوعات، مفهوم خود را از جهت‌گيري اجتماعي مي‌گيرد. به بيان ديگر، رسانه‌هاي جمعي هر كشور را نمي‌توان جدا از ساختارهاي موجود اقتصادي و سياسي در آن درنظر گرفت. «از تفاوت‌هاي بنيادين بين سيستم‌هاي دموكراتيك و اقتدارگرا اين است كه نظرات گوناگون در يك دموكراسي، دست‌كم به لحاظ نظري، امكان مطرح شدن (يا تحمل شدن) دارند، در حالي كه در نظام‌هاي اقتدارگرا هرگونه انتقاد از قدرت حاكم سركوب مي‌شود (يا تحمل نمي‌شود)».
برای رسیدن به یک جامعه مدنی پویا و با ظرفیتهای بالای سیاسی اجتماعی و اقتصادی نیاز به برقراری نظامی مردم سالار و پاسخگو می باشیم. اصولا در دولت مدرن و دیجیتال رفتار آشکار اصل راهنمای نظام حاکم است . رفتاری که در هر مرحله از فرآیندهای گوناگون آن شفافیت و اطلاع رسانی از اصول اساسی آن قرارگیرد.

دمكراسي سنتي و دمكراسي ديجيتال (1)

 

 

دمكراسي سنتي و دمكراسي ديجيتال

 

 

تحقیقی برای درس حقوق ارتباطات بین الملل

 

 

استاد: دکتر سلطانی فر

 

 

 

دانشجو: ناصر اسدی

 

علوم ارتباطات اجتماعی ورودی1385

 

بهار 1386

 

 

 

 

فهرست مطالب

 

•         مقدمه

•         اهمیت دمکراسی

•         عناصر اصلی دمکراسی

•         اطلاعات

–        اطلاعات و مفهوم شهروندی

–        آزادی بیان آزادی اطلاعات و دمکراسی

–        آزادی اطلاعات و نقش سنتی دولت

–        اثرات تصویب قانون آزادی اطلاعات

•         شفافیت

 

•         تقویت مشارکت مدنی

•         افزایش کارآمدی

•         پیشگیری از فساد

•         تقویت فرآیندهای اصلاحگرانه

–        ایجاد انگیزه برای نوآوری

–        انسجام اجتماعی

–        تحول فرهنگی

–        حقوق اطلاعات

•         آزادی عقیده

•         دریافت اطلاعات

•         جستجوی اطلاعات

•         انتقال اطلاعات

•         پرسشگری

–        تهدیدهای فضای اطلاعاتی

•         سانسور و رسانه ها

•         انواع سانسور

–        سانسور دولتی

–        خودسانسوری

•         علاقه مندی

•         درگیری

•         نگاهی گذرا به وضعیت ایران

 

ایا سناریوی جدیدی در راه است ؟

چند روزی است که بحث قتل و جنایت در امریکا داغ شده است بعد از قتل عام دانشگاه ویرجینیا و یکی از خیابانهای نیویورک  امروز هم خبری منتشر شد 

تيراندازي درمرکز فضايي هيوستن تگزاس منجر به مرگ یکنفر و فرد مسلح شد شبکه تلويزيوني فاکس نيوز اعلام کرد سرانجام فرد مسلحي که باعث تخليه شدن مرکز فضايي جانسون در هيوستن تگزاس شده بود با تيراندازي به زندگي خود و يک نفر ديگر پايان داد.

تا اینجای قضیه شاید انقدر که برخی فکر می کنند غیر معمول نباشد بالاخره در هرجامعه ای امکان چنین اتفاقاتی است اما هنگامی که این اتفاقات به دفعات و به اشکال مختلف تکرار می شود و رسانه های ان جامعه انرا به صورت گسترده انعکاس می دهند کمی شک برانگیز می شود علاوه بر مواردی که در بالا ذکر شد یکبار دیگر مرور می کنیم اتفاقاتی که در چند روز گذشته افتاده است

تهديد به بمب گذاري باعث شد مجالس ايالتي اريزونا بسته شود .

در لس انجلس مدرسه اي درپي هشدار پليس و تهديد يک نوجوان تعطيل شد .

درايالت اوهايوي امريکا مدرسه اي در پي مشاهده يادداشتي در ان مبني برانکه اين مدرسه ويرجينيا دوم خواهد بود تعطيل شد ،

فعاليت مدرسه اي در کلرادوي امريکا نيز به علت نگراني از تيراندازي فردي مسلح متوقف شد .

پليس امريکا در مدارس و ادارات بيشتر ايالتها حالت فوق العاده اعلام کرده است .

با انعکاس گسترده فاکس نیوز و سی ان ان و دیگر شبکه های غربی و ایجاد رعب و وحشتی وصف ناشدنی در جامعه امریکا یاد روزهای بعد از ۱۱سپتامبر افتادم که رسانه های غربی چگونه بافضاسازی مقدمات حمله امریکا به افغانستان را فراهم کردند بی انکه مقاومتی از طرف دولتها یا ملتها صورت گیرد ایا سناریوی جدیدی در راه است ؟